🏙️ *नवनियुक्त महापौर आणि महिलांसाठी सुगम्य स्वच्छतागृह – केवळ सुविधा नव्हे, सन्मानाचा प्रश्न*

🏙️ *नवनियुक्त महापौर आणि महिलांसाठी सुगम्य स्वच्छतागृह – केवळ सुविधा नव्हे, सन्मानाचा प्रश्न*

शहराच्या विकासाचा खरा मापदंड उंच इमारती, भव्य रस्ते किंवा झगमगती दिवे नसतात; तर नागरिकांच्या मूलभूत गरजांची पूर्तता कितपत होते, यावर तो ठरतो. अशा गरजांमध्ये महिलांसाठी सुरक्षित, स्वच्छ आणि सुगम्य सार्वजनिक स्वच्छतागृहांची व्यवस्था हा अत्यंत संवेदनशील आणि तातडीचा विषय आहे.

नवनियुक्त महापौरांनी जर शहरातील वर्दळीच्या ठिकाणी — बाजारपेठ, बसस्थानक, शासकीय कार्यालये, उद्याने, रुग्णालय परिसर — येथे महिलांसाठी आधुनिक व सुगम्य स्वच्छतागृह उभारण्याचा निर्णय घेतला, तर तो केवळ एक विकासकाम नसेल; तर तो महिलांच्या सन्मान आणि सुरक्षिततेचा ठोस संदेश ठरेल.

आजही अनेक महिलांना सार्वजनिक ठिकाणी तासन्‌तास स्वच्छतागृहाची सोय नसल्याने त्रास सहन करावा लागतो. आरोग्याच्या दृष्टीनेही ही गंभीर बाब आहे. मासिक पाळी व्यवस्थापनासाठी योग्य सुविधा, स्वच्छ पाणी, सॅनिटरी नॅपकिन वेंडिंग मशीन, बालसंगोपनासाठी छोटा कक्ष, तसेच दिव्यांग महिलांसाठी रॅम्प व हँडरेल — या गोष्टी केवळ ‘ऐच्छिक’ नसून आवश्यक आहेत.

स्वच्छतागृह उभारणीबरोबरच त्यांची नियमित देखभाल, सीसीटीव्ही सुरक्षा, महिला कर्मचारी नियुक्ती आणि डिजिटल फीडबॅक प्रणाली यांची अंमलबजावणी झाली, तर हा उपक्रम अधिक प्रभावी ठरेल. ‘पिंक टॉयलेट’ ही संकल्पना काही शहरांत यशस्वी झाली आहे; ती आपल्या शहरातही आदर्श ठरू शकते.

महानगरपालिकेने जर महिलांसाठी सुगम्य स्वच्छतागृहांची साखळी निर्माण केली, तर त्याचा सकारात्मक परिणाम शहराच्या प्रतिमेवर, पर्यटनावर आणि सर्वसामान्य महिलांच्या दैनंदिन जीवनावर दिसून येईल.

नवनियुक्त महापौरांसाठी हा एक उत्तम संधीचा क्षण आहे — केवळ राजकीय समीकरणे जुळवण्यापेक्षा समाजातील अर्ध्या लोकसंख्येच्या गरजांना प्राधान्य देण्याची. शहराच्या मध्यभागी उभे राहणारे प्रत्येक स्वच्छतागृह हे विकासाचे नव्हे, तर सन्मानाचे प्रतीक ठरावे — हीच अपेक्षा.